Płytki ceglane – czy to cięte z prawdziwej starej cegły, czy formowane ręcznie z gliny i wypalane w tradycyjnych piecach – mają w sobie coś autentycznego. Ich nierówności, ciepłe odcienie i rustykalny charakter sprawiają, że chętnie stosuję je zarówno w aranżacjach wnętrz, jak i na elewacjach. Jednak ich wyjątkowość wymaga również odpowiedniego podejścia do pielęgnacji.
Dlaczego pielęgnacja płytek ceglanych jest tak ważna?
Płytki ceglane, mimo swojej solidności, są materiałem porowatym. Ich powierzchnia w naturalny sposób chłonie wilgoć, tłuszcz, kurz czy inne zanieczyszczenia. Niewłaściwa pielęgnacja może prowadzić do trwałych przebarwień, kruszenia się powierzchni lub wykwitów solnych, szczególnie w przypadku zastosowania ich na elewacji lub w wilgotnych pomieszczeniach, jak łazienka.
Odpowiednie czyszczenie i impregnacja nie tylko przedłużają żywotność materiału, ale również wydobywają z niego naturalne piękno – od niuansów kolorystycznych po strukturę lica. Zadbana cegła wygląda szlachetnie i świadczy o dbałości o detale w całym projekcie.
Czyszczenie na co dzień – jak robić to dobrze?
Jeśli masz płytki ceglane we wnętrzu – np. na ścianie w salonie, kuchni czy korytarzu – wystarczy regularne odkurzanie lub przecieranie ich na sucho miękką szczotką z naturalnego włosia. Uważam, że unikanie nadmiaru wilgoci to podstawowa zasada. Dlaczego? Ponieważ nadmierna ilość wody może penetrować pory cegły, prowadząc do rozwoju pleśni, zacieków lub mikropęknięć przy zmianach temperatury.
W przypadku większych zabrudzeń, np. z kuchennego tłuszczu, polecam użycie łagodnych detergentów (koniecznie bez kwasów i wybielaczy) rozcieńczonych w wodzie. Najlepiej sprawdza się roztwór szarego mydła i wody. Nakładam go delikatnie wilgotną szmatką, zostawiam na kilka minut i wycieram do sucha.
Sprawdź ofertę płytek z cegły ręcznie formowanej od Brick & Stone System
Jak usuwać trudniejsze plamy?
Zdarzają się sytuacje, gdy na cegle pojawią się plamy z wina, oleju, sadzy czy kredki. Moim sposobem jest najpierw zidentyfikowanie rodzaju zabrudzenia – nie każdą plamę warto traktować tak samo. Oto kilka metod, które sprawdziły się w mojej praktyce:
-
Plamy tłuszczowe – absorbuję je najpierw papierowym ręcznikiem, a następnie stosuję pastę z sody oczyszczonej i wody. Po kilku minutach delikatnie szoruję szczoteczką.
-
Zacieki z wody – najlepiej usunąć ciepłą wodą z dodatkiem niewielkiej ilości octu (jeśli powierzchnia nie była wcześniej impregnowana kwasoodpornie – w przeciwnym razie octu unikam).
-
Ślady kredki lub długopisu – sprawdza się tu guma do ścierania lub spirytus, ale trzeba działać ostrożnie, by nie zmatowić cegły.
Zawsze zaczynam od czyszczenia w najmniej widocznym miejscu – nie ma jednej uniwersalnej recepty dla wszystkich rodzajów cegły, a test pozwala uniknąć rozczarowań.
Impregnacja – obowiązkowy krok w pielęgnacji
Impregnacja to – moim zdaniem – najważniejszy etap zabezpieczania płytek ceglanych, szczególnie jeśli są one narażone na wilgoć, zabrudzenia lub zmienne warunki atmosferyczne. Używam do tego specjalistycznych preparatów przeznaczonych do cegły klinkierowej lub ręcznie formowanej. Impregnat może być bezbarwny (matowy) lub wzmacniający kolor i nadający efekt „mokrej cegły” – zależnie od efektu, jaki chcę osiągnąć w danym wnętrzu.
Ważne jest, by:
-
przed impregnacją dobrze oczyścić i osuszyć powierzchnię (cegła nie może być wilgotna),
-
nie nakładać zbyt grubej warstwy (lepiej dwie cienkie niż jedną grubą),
-
wybierać środek paroprzepuszczalny, który nie zamknie porów cegły na dobre – to szczególnie istotne w przypadku elewacji.
Dobrze dobrany impregnat zwiększa odporność na zabrudzenia, ale również chroni cegłę przed mrozem, solą i pleśnią.
Jak często powtarzać impregnację?
W mojej praktyce przyjąłem zasadę odnawiania impregnacji co 3–5 lat, w zależności od intensywności użytkowania i rodzaju powierzchni. Elewacje narażone na deszcz i słońce mogą wymagać zabezpieczenia częściej niż ściana wewnętrzna w salonie. Objawem, że czas na ponowne zabezpieczenie, jest to, że woda przestaje perlić się na powierzchni i szybko wnika w cegłę.
Płytki ceglane na zewnątrz – szczególne wyzwania
Na zewnątrz płytki ceglane są wystawione na działanie deszczu, mrozu, UV, a nawet soli drogowej. Dlatego w przypadku elewacji, ogrodzeń czy detali architektonicznych zawsze stosuję impregnaty głębokopenetrujące oraz fugi mrozoodporne. Warto też pamiętać, że powierzchnia zewnętrzna wymaga okresowego mycia – np. myjką ciśnieniową na niskim ciśnieniu (do 80 bar), bez zbliżania dyszy zbyt blisko do cegły.
Zimą radzę unikać sypania soli bezpośrednio przy cegłach – nawet najlepszy impregnat nie jest w stanie w pełni ochronić płytek przed jej żrącym działaniem.
Czy płytki ceglane można lakierować?
Zdarza mi się otrzymywać pytania o lakierowanie cegły, by uzyskać efekt błyszczący i łatwiejszy w utrzymaniu. Teoretycznie jest to możliwe, ale osobiście odradzam – lakiery tworzą nieprzepuszczalną powłokę, która z biegiem czasu może zacząć się łuszczyć, a co gorsza – zatrzymuje wilgoć wewnątrz cegły. Efekt końcowy często wygląda sztucznie i traci cały urok naturalnego materiału. Jeśli zależy Ci na zabezpieczeniu cegły np. w łazience czy kuchni, lepszym wyborem będzie dobry impregnat o właściwościach hydrofobowych.