Podsumowanie: Problemy z koncentracją u nastolatków wynikają w dużej mierze z naturalnego rozwoju mózgu, bo niektóre procesy dojrzewania kory przedczołowej trwają dookoło 25-30. roku życia. Skuteczne sposoby wsparcia to techniki nauki oparte na aktywnym przypominaniu i rozłożonych w czasie powtórkach, unikanie multitaskingu oraz nauka radzenia sobie ze stresem.
Z tego artykułu dowiesz się, że:
-
kora przedczołowa dojrzewa do około 25-30. roku życia, dlatego przejściowe problemy z planowaniem i skupieniem mogą być elementem okresu dorastania,
-
multitasking może istotnie obniżać efektywność nauki,
-
aktywne przypominanie materiału daje trwalsze efekty niż czytanie i podkreślanie,
-
rozłożenie powtórek w czasie utrwala wiedzę skuteczniej niż zakuwanie w ostatniej chwili,
-
lęk przed sprawdzianem może obciążać zasoby pamięci roboczej i można go realnie złagodzić,
-
UmmU KoncentRacja 12+ może być wsparciem w okresie obniżonej koncentracji i uwagi.
Koncentracja u nastolatka nie zależy wyłącznie od silnej woli, tylko dojrzewającego mózgu i konkretnych nawyków pracy. Sprawdź, jakie techniki realnie pomagają w tym wieku lepiej skupić się na nauce.
Dlaczego nastolatkowi trudniej się skupić niż dorosłemu?
Kora przedczołowa, część mózgu odpowiedzialna za planowanie, kontrolę impulsów i priorytetyzację decyzji, dojrzewa nawet do trzydziestki1. W okresie dojrzewania układ nagrody przechodzi istotne zmiany i może być szczególnie wrażliwy, który ciągnie nastolatka w stronę tego, co daje szybką satysfakcję. Dlatego powiadomienie z telefonu, filmik na TikToku czy rozmowa ze znajomymi wygrywają w mózgu nastolatka z nauką do sprawdzianu za tydzień.
Dlaczego nauka z muzyką i telefonem rozprasza uwagę?
Multitasking, czyli wykonywanie kilku zadań naraz, może zmniejszać czas realnie poświęcony na efektywną pracę nawet o 40%2. Mózg nie pracuje równolegle, tylko szybko przełącza się między zadaniami, a każde przełączenie kosztuje uwagę i czas. Nastolatek, który pisze referat z otwartym WhatsAppem i muzyką w tle, realnie często uczy się wolniej i gorzej, mimo że subiektywnie czuje coś przeciwnego. Sama muzyka w tle nie zawsze pogarsza wyniki, ale przegląd systematyczny wskazuje ogólnie bardziej niekorzystny wpływ muzyki na zadania pamięciowe i językowe, większą szkodliwość muzyki z tekstem niż instrumentalnej oraz większy problem przy trudniejszych zadaniach.
Która technika nauki naprawdę poprawia skuteczność nauki?
Bardzo dobre efekty daje aktywne przypominanie materiału (retrieval practice) i rozłożenie powtórek w czasie (spaced repetition)3. Aktywne przypominanie polega na odpowiadaniu sobie na pytania, tłumaczeniu materiału na głos albo rozwiązywaniu zadań bez notatek. Rozłożone powtórki polegają na powtarzaniu materiału w kilku krótkich sesjach w tygodniu zamiast w jednej długiej.
Co zamiast godzinnych maratonów nauki?
Nastolatek mniej się rozprasza w blokach 24 minuty nauki + 6 minut przerwy4. Dłuższe, nieprzerywane sesje nauki mogą sprzyjać zmęczeniu, rozproszeniu i spadkowi koncentracji, a rozłożenie nauki na krótsze bloki z przerwami lepiej wspiera utrwalanie materiału.
Jak lęk przed sprawdzianem utrudnia koncentrację?
Silny stres przed testem zajmuje część pamięci roboczej, która powinna być zarezerwowana dla rozwiązywania zadania. Nastolatek, który dobrze zna materiał może wypaść słabo, bo pamięć robocza zostaje „zajęta” zamartwianiem się. Pomocne mogą być w tym techniki oddechowe przed sprawdzianem czy rozmowa, która normalizuje stres zamiast go wyśmiewać.
Kiedy warto rozważyć suplement na koncentrację dla nastolatków?
Suplementację dla nastolatków warto rozważyć w okresach wzmożonego wysiłku umysłowego, takiego jak egzaminy czy intensywna nauka. Warto wypróbować np. UmmU KoncentRacja 12+. Suplement na wsparcie koncentracji zawiera m.in. żelazo, witaminę B6 i B125. Żelazo pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych6, a witamina B67 i witamina B12 pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego8.
Witamina B6 pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych9. UmmU KoncentRacja dla nastolatków w formie tabletek do rozgryzania i żucia jest przeznaczony dla młodzieży powyżej 12. roku życia. Warto pamiętać, że zawsze najważniejsza jest dobrze zbilansowana dieta, a przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem.
1 https://www.nimh.nih.gov/health/publications/the-teen-brain-7-things-to-know
2 https://www.apa.org/topics/research/multitasking
3 Huang Mengqi. Spaced Repetition and Retrieval Practice: Efficient Learning Mechanisms from a Cognitive Psychology Perspective and Their Empowerment by AI. International Journal of Asian Social Science Research. 2025 Nov;2(6):31–37. https://www.researchgate.net/publication/397538205_Spaced_Repetition_and_Retrieval_Practice_Efficient_Learning_Mechanisms_from_a_Cognitive_Psychology_Perspective_and_Their_Empowerment_by_AI
4 Biwer Felicitas, Wiradhany Wisnu, Oude Egbrink Mirjam G. Biwer Felicitas, Wiradhany Wisnu, Oude Egbrink Mirjam G.A., de Bruin Anique B.H. Understanding effort regulation: Comparing 'Pomodoro’ breaks and self-regulated breaks. British Journal of Educational Psychology. 2023 Aug;93 Suppl 2:353–367. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36859717/
5 Witamina B6, witamina B12, żelazo przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
6 Żelazo pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych.
7 Witamina B6 pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych.
8 Witamina B6 i witamina B12 pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego.
9 https://sinut.it/Download/EasyCms/EFSAeuRegister_72676_74903.pdf